ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ
Σ’ αυτήν τη συνάντησή μας ασχοληθήκαμε με συγκεκριμένες αρχές διαπαιδαγώγησης και χρήσιμες, πρακτικές συμβουλές για γονείς. Ξεκινήσαμε προσπαθώντας να μετακινηθούμε από τη γραμμική θεώρηση των σχέσεων ( σύμφωνα με την οποία το δυσάρεστο, το «πρόβλημα» που συμβαίνει στην οικογένεια οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στα χαρακτηριστικά και στη συμπεριφορά του ατόμου, το οποίο χαρακτηρίζεται αποδιοπομπαίος τράγος ) στην κυκλική θεώρηση, σύμφωνα με την οποία η οικογένεια είναι συγκοινωνούντα δοχεία και όλοι, με αυτά που (δεν) λένε κι αυτά που (δεν ) κάνουν, επηρεάζουν όλους τους άλλους και, αντίστοιχα, επηρεάζονται από αυτά που λένε και κάνουν οι άλλοι. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας τρόπος επικοινωνίας, η λεγόμενη δυναμική της οικογένειας, η οποία τροφοδοτεί τους ρόλους ( π.χ. θύμα, θύτης ) που με τη σειρά τους τροφοδοτούν τη δυναμική κ.ο.κ.
Εάν η δυναμική, η επικοινωνία, το σχετίζεσθαι είναι δυσλειτουργικό, αυτό θα εκφραστεί με κάποιο σύμπτωμα από κάποιο μέλος της οικογένειας, που συνήθως είναι τα πιο ευάλωτα μέλη, δηλαδή τα παιδιά. Η οικογένεια προσπαθεί να διατηρήσει την ισορροπία της, την ομοιόστασή της, αλλά το σύμπτωμα έρχεται να την ταρακουνήσει, ωθώντας της ν’ αλλάξει. Όπως και να έχει, ο τρόπος που αλληλεπιδρούν, αλληλαντιδρούν τα μέλη της οικογένειας είναι εξίσου, αν όχι σημαντικότερος, από τα δρώντα μέλη και εκεί χρειάζεται να εστιάσουμε την προσοχή μας, για να ανακουφιστεί όλη η οικογένεια κι όχι μόνο το Μαύρο Πρόβατο. Πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζεται να δούμε το πρόβλημα με όρους αλληλεπίδρασης και κυκλικής θεώρησης των πραγμάτων και, φυσικά, όλοι να μετακινηθούν από τις αρχικές τους θέσεις, δυστυχώς / ευτυχώς…
Π.χ όσο η μητέρα κατηγορεί τον πατέρα με άσχημο τρόπο και του ρίχνει το φταίξιμο, τόσο ο πατέρας θυμώνει, απογοητεύεται, δυσανασχετεί και «φεύγει», αντιδρά, φωνάζει, που με τη σειρά του απογοητεύει, θυμώνει, δυσαρεστεί τη γυναίκα με αποτέλεσμα να φωνάζει και να κατηγορεί ακόμα περισσότερο κ.ο.κ. Εδώ φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο τρόπος που λέμε κάτι ( ευγενικά, αδιάφορα, διστακτικά, τιμωρητικά, εκδικητικά ) παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα των σχέσεων των μελών της οικογένειας.
Στη συνέχεια εστιαστήκαμε σε συγκεκριμένες συμβουλές για γονείς τις οποίες είχα φωτοτυπήσει και τις πήραν μαζί τους οι γονείς. Τις αναλύσαμε, τις συζητήσαμε και στο τέλος φύγαμε όλοι πιο ενήμεροι και πιο σοφοί… Αυτήν τη φορά πήραν κι ένα δώρο από εμένα οι γονείς : μια δωρεάν συνεδρία μαζί μου, στο προσωπικό μου γραφείο.
Μερικές από τις αρχές – συμβουλές είναι οι εξής :
- Το να είναι κανείς γονέας είναι πλέον και τέχνη, άρα διδάσκεται. Ο γονέας χρειάζεται πλέον εκπαίδευση, συμβουλευτική και ( προφανώς ) «αναβάθμιση». Το να είσαι γονέας, δεν είναι απλά ένας ρόλος, αλλά μέρος αυτού που είσαι ως άνθρωπος. Η καλή διαπαιδαγώγηση περνάει μέσα από την αυτογνωσία του γονέα.
- Απενοχοποίηση. Δύσκολοι καιροί. Όλα αλλάζουν. Πετάξτε τύψεις κι ενοχές. Είναι τροχοπέδη στην αλλαγή.
- Απενοχοποίηση – αξιοποίηση λάθους. «Όποιος μαθαίνει έχει δικαίωμα στο λάθος. Λάθος είναι να παραμένεις, να επαναλαμβάνεις το λάθος. Αξιοποίησε το λάθος. Μάθε κάτι απ΄ αυτό. «Η διαφορά ανάμεσα στους καλούς και στους κακούς γονείς δεν είναι το αν διαπράττουν λάθη ή όχι, αλλά το τι κάνουν με τα λάθη τους.» (Winnicot)
- Οπλιστείτε με υπομονή κι επιμονή. Τα πράγματα χειροτερεύουν πριν καλυτερεύσουν. Υπάρχει ελπίδα. Δεν τα ξέρουμε όλα, αλλά έχουμε πλέον αρκετές απαντήσεις.
- Ο γονέας να αυτοπαρατηρείται και να αναστοχάζεται σ’ αυτά που είπε και έκανε. Το «σωστό – λάθος, δίκαιο – άδικο» δε βοηθάνε. Να εστιάζεται στο λειτουργικό, το οποίο φαίνεται από τις συνέπειες.
Όλες τις συμβουλές μπορούν να τις δουν και να τις διαβάσουν και στην ιστοσελίδα της ΣΥΝΗΧΗΣΗΣ, www.synixisi.gr ή αν γράψουν στο Google «Σηνήχηση, θεραπευτικό εργαστήρι». Πολύ ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε το πρωτόγνωρα μεγάλο ποσοστό συμμετοχής των αντρών. Εννέα από τα είκοσι τρία μέλη ήταν άντρες, πράγμα που σημαίνει ότι το ποσοστό των αντρών εκτινάχθηκε στο 39 % ! Οι πρώτοι τρεις που ήρθαν ήταν άντρες ! Εντυπωσιακό, αισιόδοξο, ελπιδοφόρο…
Καλή συνέχεια Νίκος Μαρκάκης
